null

Znamy laureatów Nagrody im. Kazimierza Moczarskiego 2021

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Grzegorz Piątek został laureatem Nagrody Historycznej m.st. Warszawy im. Kazimierza Moczarskiego. Młodzieżowe Kluby Historyczne wyróżniły Karolinę Sulej.

Za najlepszą książkę o tematyce historycznej jury pod przewodnictwem prof. Andrzeja Friszkego uznało „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949” Grzegorza Piątka.

- Cieszę się, że nagradzamy książki historyczne, bo w ten sposób troszczymy się o jakość i uczciwość przekazu historycznego, ale też o pluralizm i szacunek dla różnych punktów widzenia. Składamy także hołd pamięci Kazimierza Moczarskiego - patrona nagrody - warszawiaka, żołnierza Armii Krajowej, autora słynnych „Rozmów z katem”. Jego biografia, postawa i twórczość potwierdzają, jak bliskie mu były wartości, które promujemy nagrodą .

 - mówił prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.

Temperówka dla Grzegorza Piątka za książkę „Najlepsze miasto świata”

Jury doceniło książkę, w której temat powojennej odbudowy Warszawy został ujęty w sposób nowatorski i panoramiczny. Autor pokazał wielkie urbanistyczne problemy dawnej Warszawy, jej adoptowanie do roli stolicy państwa w II Rzeczypospolitej i mało znane koncepcje urbanistyczne okresu dwudziestolecia, kiedy szukano drogi rozwoju stolic zachodniej Europy – to wszystko wpłynęło na to, jak do odbudowy Warszawy zabrali się architekci i urbaniści.

Prof. Andrzej Friszke w laudacji napisał:

„Najcenniejsze w książce Grzegorza Piątka jest pokazanie ludzi, urbanistów, architektów, skupionych w Biurze Odbudowy Stolicy, którzy podjęli wielkie wyzwanie zbudowania miasta; ocalenia zabytków, znaków polskiej tożsamości historycznej, ale też stworzenia podstaw rozwoju wielkiej aglomeracji. Autor pokazuje tych ludzi, sięgając do przedwojennych ich środowisk, wyznawanych idei, zdobywanych doświadczeń. W BOS skupili się dawni współpracownicy władz sanacyjnych, komuniści, ludzie z AK i przybysze ze wschodu. Odbudowanie i zbudowanie Warszawy było dziełem nadrzędnym, które ich połączyło, pozwoliło ponad różnicami służyć wielkiemu bieżącemu celowi. Jest w tej opowieści zatem także metafora powojennych losów Polaków, gdzie mieszały się wielkie dramaty polityczne, brak wolności i niepodległości – autor wszystko to zauważa w lapidarnych komentarzach i wskazywaniu na drogę ustalania kluczowych decyzji, ale równoległym nurtem było przywracanie kraju do życia, do codziennego funkcjonowania. Ta złożona prawda zbyt często nam umyka, przesłania ją czarno-biały schemat opisywania lat powojennych. Książka Grzegorza Piątka na przykładzie tak wielkiego dzieła, jakim było odbudowanie – czy może w znacznej mierze zbudowanie od nowa – Warszawy, poszerza horyzont spojrzenia na tę epokę”.

- Jestem podwójnie zaskoczony i podwójnie dumny, ponieważ nie jestem historykiem – powiedział Grzegorz Piątek po otrzymaniu nagrody. - I to że ta książka została dostrzeżona w tym konkursie, jest dla mnie niezwykle cennym potwierdzeniem, że ma wartość jako książka historyczna. Dziękuję bardzo szacownemu jury. Mam nadzieję, że dzięki nagrodzie książka sprawi, że historia o odbudowie stolicy stanie się nierozerwalną częścią narracji historycznej o Warszawie.

Laureat otrzymał 50 tys. zł oraz statuetkę - replikę temperówki patrona Nagrody, zaprojektowaną przez Jacka Kowalskiego z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Wydawcą książki „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944–1949” jest W.A.B.

Karolina Sulej z Nagrodą Młodzieżowych Klubów Historycznych im. Kazimierza Moczarskiego

Obok głównej nagrody po raz szósty została wręczona Nagroda Młodzieżowych Klubów Historycznych im. Kazimierza Moczarskiego. Młodzież z 11 szkół średnich, w tym trzech warszawskich, ogłosiła, że „Ołówek Kazimierza Moczarskiego”, również zaprojektowany przez Jacka Kowalskiego, trafił do Karoliny Sulej za książkę „Rzeczy osobiste. Opowieść o ubraniach w obozach koncentracyjnych i zagłady” (Wydawnictwo Czerwone i Czarne).

Nagrodzona książka koncentruje się na temacie ubrań w obozach koncentracyjnych w czasie drugiej wojny światowej. „Więźniowie mówili, że nie są godni, by w ogóle cierpieć. Bo kto się będzie przejmował taką nieosobą odzianą w szmaty?" - mówiła w jednym z wywiadów Karolina Sulej. Rozmowy z ocalałymi i studiowanie archiwaliów pozwoliło dostrzec, że ubranie - jego rodzaj, krój, czystość - było dla więźniów narzędziem przeżycia i ocalenia własnej tożsamości. Ale obozy to nie tylko pasiaki, ale także esesmańskie mundury, które miały być emanacją siły i dominacji. Autorka nie poprzestała na doświadczeniu obozowym, lecz prześledziła dalsze losy ubrań: o ile pasiaki to wciąż tabu, mundury z trupią czaszką, pozbawione politycznego kontekstu, stały się erotycznym fetyszem, po który chętnie sięga popkultura.

- Jestem przeszczęśliwa, że to właśnie młodzi, którzy będą pisać własne książki, prowadzić własne badania i szukać własnych języków, docenili to, w jaki sposób opowiedziałam historię i herstorię obozów koncentracyjnych i zagłady – mówiła Karolina Sulej po otrzymaniu nagrody. - I że ten temat, choć tak trudny, znalazł do nich drogę i przemówił. Dzięki Wam wielkie. Ołówek stanie na zaszczytnym miejscu w moim domu. Jest piękny.

W tym roku finał nagrody odbył się podczas wydarzenia online. Prowadzącym był Maciej Orłoś.

W jury obok prof. Andrzeja Friszkego zasiadają: prof. Antoni Dudek, prof. Dobrochna Kałwa, prof. Jan Kofman, prof. Andrzej Kunert, prof. Anna Landau-Czajka, Tomasz Łubieński, dr Anna Machcewicz, dr Tomasz Makowski, prof. Daria Nałęcz, Małgorzata Szejnert i Andrzej Wielowieyski.

Więcej informacji - na stronie Nagrody.

Fundator i organizator: Miasto Stołeczne Warszawa

Współorganizatorzy: Dom Spotkań z Historią, Fundacja im. Kazimierza i Zofii Moczarskich

Patron medialny: „Gazeta Wyborcza”

Partnerzy: Biblioteka Narodowa, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie, Muzeum Historii Polski

Grzegorz Piątek ze statuetką Nagrody Historycznej m.st. Warszawy im. Kazimierza Moczarskiego
Zobacz galerię (2 zdjęć)
Karolina Sulej - laureatka ze statuetką w kształcie ołówka Nagrody Młodzieżowych Klubów Historycznych im. Kazimierza Moczarskiego